Շնող գյուղը գտնվում է Լոռու մարզի Ալավերդու տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Վանաձորից 60 կմ հյուսիս-արևելք: Ծովի մակերևույթից բարձր է 670 մ-ով: Գտնվում է Գուգարաց լեռնաշղթայի արևելյան մասում, Դեբեդ գետի աջափնյա սարավանդի և հարակից ձորերով ու բլուրներով պատած տարածքի վրա: Գլխավոր գետը սահմանակից Դեբեդն է`Շնող վտակով:
Շնող գյուղի պատմությունը սերտորեն առնչվում է Կայծոն ամրոցի հետ (10-11դ): Կայծոն-Շնող անվանափոխությունը կատարվել է ուշ շրջանում`18-րդ դարի կեսերից: Շնող անվան ծագումը կապվում է շեն հող կապակցության հետ: Համաձայն այլ ենթադրության`գյուղի անվանումն առաջացել է շինող բառից՝ կառուցող, շինարար իմաստով:
Շնողի տարածքում գտնվում են Կայծոն ամրոցի (X դ) միանավ եկեղեցու (X դ) մնացորդները, Սուրբ Գևորգ (1893թ.) Սուրբ Սարգիս (1894) եկեղեցիները, Տերունական խաչարձան–մատուռը (1222), Սուրբ Սարգիս մատուռը (XVII դ), Ս. Նշան մատուռի մնացորդները (XVII դ):
Շնողը հիշատակվում է նաև Շինիխ անունով:
Շնող գյուղի բնակչությունը ըստ տարիների եղել է հետևյալը.
1931 – 538, բոլորը՝ հայ,
1873 – 1371, բոլորը՝ հայ,
1886 – 1691, բոլորը՝ հայ,
1897 – 2205, որից 2195-ը՝ հայ, 5-ը՝ իսլամ, 5-ը՝ այլ (բողոքական, աղանդավոր, եզդի և այլն)
1908 – 2490,
1914 – 2584,
1916 – 2822,
1922 – 2644, բոլորը՝ հայ,
1926 – 2243, որից 2240-ը՝ հայ, 2-ը՝ թուրք, 1-ը՝ վրացի
1931 – 2581, բոլորը՝ հայ,
Աղբյուրը՝ Զավեն Կորկոտյան, “Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)”
Պատմությունը
Այսօրվա Ալավերդու շրջանի տարածքը եղել է Բագրատունյաց թագավորության, ապա Կյուրիկյանների և Զաքարյանների կազմում: Ապա ընկել է մոնղոլների և կարակոյունլու ու աղկոյունլու թուրքմենական պետությունների մեջ, իսկ պարսկական տիրապետության շրջանում Վրացական թագավորության կազմում էր: 1801 թվականին Վրաստանի և Հայաստանի հյուսիս-արևելյան հատվածի հետ միացվել է Ռոմանովների ռուսական կայսրությանը որպես Թիֆլիսի նահանգի Բորչալուի գավառի մաս:
Ահա այդ պատճառով՝ վրաց պատմագրությունը և երբեմն՝ քաղաքական գործիչները, տարածքային հավակնություններ են ներկայացնում Ալավերդու շրջանի նկատմամբ, այն համարելով վրացական հող: Հայաստանի Առաջին Հանրապետության տարիներին Ալավերդու շրջանը, որ մտցվեց Լոռու «Չեզոք գոտու» մեջ, հայ-վրացական պատերազմի պատճառ դարձավ: Այդ պատերազմը տեղի ունեցավ 1918 թվականի դեկտեմբերի վերջի շաբաթներին:
Ալավերդու շրջանը, որ 1969-ից վերանվանվեց Թումանյանի շրջան, կազմավորվել է 1930թ. սեպտեմբերին: Խորհրդային Հայաստանի 37 վարչական շրջաններից էր, այժմ մաս է կազմում Լոռու մարզի:
Շրջանի վարչական կենտրոնը Ալավերդի քաղաքն էր: Ուներ 3 քաղաքատիպ ավան, որոնք այսօր ունեն քաղաքի կարգավիճակ՝
Ախթալա,
Թումանյան,
Շամլուղ,
ինչպես նաև հետևյալ բնակավայրերը.
Աթան, Ահնիձոր, Ամոջ, Արդվի, Արևածագ, Աքորի, Այգեհատ (Դանուշավան), Դսեղ, Թեղուտ, Լորուտ, Ծաթեր, Ծաղկաշատ, Կաճաճկուտ, Կարմիր Աղեկ, Հագվի, Հաղպատ, Ճոճկան, Մարց, Մեծ Այրում, Մղարթ, Նեղոց, Շամուտ, Շնող, Չկալով, Օձուն, Ջիլիզա, Փոքր Այրում, Քարինջ, Քարկոփ:
Պատրաստեց՝ Թաթուլ Հակոբյանը
