Արթիկ քաղաքը համանուն շրջանի կենտրոնն է: Գտնվում է Արագած լեռան հյուսիս-արևմտյան լանջին՝ գրեթե 1800 մետր բարձրության վրա, մարզկենտրոն Գյումրիից 20 կմ, մայրաքաղաք Երևանից 105 կմ հեռավորության վրա:
1831 թվականին Արթիկի շրջանի ամենամեծ բնակավայրը եղել է Արթիկը 647 բնակչությամբ: Մեծությամբ երկրորդը եղել է Հոռոմ գյուղը՝ 459 հոգի:
Հայկական ԽՍՀ-ի Արթիկի շրջանը կազմավորվել է 1930 թվականի սեպտեմբերի 9-ին: Հետագայում Արթիկի և Ախուրյանի շրջանի որոշ գյուղերի հաշվին ձևավորվել է Անիի շրջանը:
Հայկական ԽՍՀ Արթիկի շրջանի վարչական կենտրոնը Արթիկ քաղաքն էր։ Շրջանն ուներ 1 քաղաք (Արթիկ), 1 քաղաքատիպ (Պեմզաշեն), 1 քաղաքային, 1 ավանային և 11 գյուղական խորհուրդ։
Ներկայացնում ենք Արթիկի բնակչությունը՝ համաձայն Զավեն Կորկոտյանի “Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)” կոթողային աշխատության:
1831 թ – 647 հոգի, բոլորը՝ հայ,
1873 թ – 2.359 հոգի, բոլորը՝ հայ,
1886 թ – 2.858 հոգի, բոլորը՝ հայ,
1897 թ – 2.950 հոգի, որից 2.948-ը՝ հայ, 1-ը՝ պրավոսլավ, 1-ը՝ այլ (ցարական Ռուսաստանի առաջին մարդահամար)
1908 թ – 1382 հոգի,
1914 թ – 3.501 հոգի, ըստ Կովկասյան օրացույցի,
1914 թ – 3.537 հոգի, ըստ արխիվային տվյալների,
1916 թ – 2.842 հոգի,
1919 թ. – 3.856 հոգի,
1922 թ – 2.813 հոգի, բոլորը՝ հայ,
1926 թ – 3.168 հոգի, բոլորը՝ հայ (ԽՍՀՄ առաջին մարդահամար),
1931 թ – 3.928 հոգի, որից 3.878-ը՝ հայ, 50-ը՝ ռուս:
Պատրաստեց Թաթուլ Հակոբյանը
Լուսանկարում՝ Արթիկ քաղաքի կենտրոնական հրապարակը
Կարդալ և դիտել նաև՝
