19-րդ դարի վերջերին Արմենական կուսակցությունը Վանում սկսեց քարոզել սահմանադրական և տնտեսական բարեփոխումներ, Հնչակյան կուսակցությունը, որ հատկապես ազդեցիկ էր Կոնստանդնուպոլսում և Կիլիկիայում, պահանջում էր հայկական առանձին պետության ստեղծում, և Դաշնակցությունը, որն իր ցանցը տարածել էր Կովկասից մինչև Թուրքահայաստան, ձգտում էր հայկական ինքնավարության և հեռագնա հասարակական ու տնտեսական բարենորոգումների՝ Օսմանյան կայսրության կառուցվածքային համակարգում:
Հատված Ռիչարդ Գ. Հովհաննիսյանի ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ, ՀԱՏՈՐ 1, առաջին տարին, 1918-1919 գրքից, Երևան, Տիգրան Մեծ, 2005, էջ 9
