Առափի գյուղը գտնվում է Շիրակի մարզի Ախուրյանի տարածաշրջանում, սահմանակից է Գյումրի, Ոսկեհասկ, Հայկավան, Ղարիբջանյան, Մարմաշեն համայնքներին: Հեռավորությունը Երևանից 125 կիլոմետր է, մարզկենտրոն Գյումրիից՝ 5 կմ:
Նախկինում ունեցել է Օջախղուլի անունը, ըստ Շիրակի մարզպետարանի՝ հիմնադրվել է 1720 թվականին: Բնակչության թվի և ազգային կազմի մասին առաջին հստակ տեղեկությունը հանդիպում ենք 1886 թվականին:
Այսօր Առափին ունի շուրջ 2000 բնակչություն՝ հայ, ռուս, եզդի: Գտնվում է ծովի մակերևույթից 1500 մետր բարձրության վրա:
Առափիի բնակչությունը (աղբյուրը՝ Զավեն Կորկոտյան, “Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)”, ըստ տարիների, եղել է հետևյալը.
1831 թվական – տվյալներ չկան
1873 թվական – տվյալներ չկան
1886 թվական – 577 հոգի
1897 թվական – 751 հոգի (համառուսական՝ ցարական մարդահամար), որից 741-ը՝ հայ, 6-ը՝ իսլամ, 4-ը՝ պրավոսլավ
1904 թվական – 913 հոգի
1914 թվական – 989 հոգի, ըստ Կովկասյան օրացույցի
1914 թվական – տվյալներ չկան, ըստ արխիվային տվյալների
1916 թվական – տվյալներ չկան
1919 թվական – տվյալներ չկան
1922 թվական – 913 հոգի, որից 899-ը՝ հայ, 14-ը՝ այլ
1926 թվական – 950 հոգի (ԽՍՀՄ առաջին մարդահամար), որից 942-ը՝ հայ, 8-ը՝ եզդի
1931 թվական – 1087 հոգի, որից 1077-ը՝ հայ, 10-ը՝ քյուրդ:
Ախուրյանի շրջանը (մինչև 1945-ը՝ Դուզքենդի շրջան), կազմավորվել է 1937 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, տարածությունը՝ 576 քառ. կմ։
Ախուրյանի շրջանի վարչական կենտրոնը Ախուրյան գյուղն էր։
Կարդալ և դիտել նաև՝
Պատրաստեց Թաթուլ Հակոբյանը
