Հայագիտական բնոյթի նոր հատորներ. կը ներկայացնէ Գէորգ Եազըճեան

– Ադամեան Ասթրիկ (Atamian Astrig), «Մանուշեանի մարդիկ. Ֆրանսայի հայ համայնավարներու պատմութիւնը (1920-1990)» (Ceux de Manouchian: Une histoire des Communistes arméniens en France (1920-1990)), յառաջաբանը՝ Սոֆի Քէօրէի (Sophie Coeuré), Ռէնի համալսարանի հրատարակչութիւն (Presses Universitaires de Rennes), Ռէն (Պրըթանեը, Ֆրանսա), 29 մայիս 2025, 348 էջ (16,5 x 24 սմ.) (լուսանկարներ, օգտագործուած գրականութեան ցանկ, առարկայացանկ) (ֆրանսերէն): Հրատարակուած է Գալուստ Կիւլպենկեան հիմնարկութեան աջակցութեամբ։

– Աճեմեան Պորիս (Adjemian Boris), «Գրադարանը եւ վերապրողները» (La Bibliothèque et les survivants), «Անամոզա» (Anamosa) հրատարակչութիւն, Փարիզ, 13 մարտ 2025, 624 էջ (Փարիզի մէջ Հ. Բ. Ը. Միութեան «Նուպար» գրադարանը եւ անոր առաջին տնօրէն Արամ Անտոնեանի՝ Հայոց ցեղասպանութեան առնչուած գործունէութիւնը) (յաւելուածներ՝ քարտէսներ, արխիւներու եւ ձեռագիր փաստաթուղթերու, կենսագրութիւններու ցանկեր, առարկայացանկ, հեղինակին կենսագրութիւնը) (ֆրանսերէն):

– Անտոնեան Արամ (Andonian Aram), «Մեծ ոճիրը – Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերեալ Թալաաթ փաշայի հրամանները ու Նայիմ Պէյի վկայութիւնը» (The Great Crime: Talaat Pasha’s Orders on the Armenian Genocide and Nayim Bey’s Testimony), խմբագիր եւ յառաջաբանի հեղինակ՝ Թանէր Աքչամ (Taner Akçam), հայերէնէ թարգմանիչ՝ Սիմոն Պէօճեքեան, «Փալկրեյվ ՄաքՄիլլան» (Palgrave MacMillan) հրատարակչութիւն, Լոնտոն, 3 ապրիլ 2026, 202 էջ (14,8 x 21 սմ.) (1921-ին առաջին անգամ հայերէնով հրատարակուած գիրքին թարգմանութիւնը) (անգլերէն): Հրատարակութիւնը համատեղ նախագիծն է Արարատ-Էսքիճեան թանգարանի եւ Լոս Անճելոսի համալսարանական գոլէճի Հայկական խոստում հիմնարկի Հայոց ցեղասպանութեան ուսումնասիրութեան ծրագրի (UCLA Promise Armenian Institute’s Armenian Genocide Program)։

– Արմաճանի Ճոն (Armajani Jon), «Հայկական սփիւռքը եւ քաղաքական արդի համակարգերը» (The Armenian Diaspora and Modern Political Systems), յառաջաբանի հեղինակ՝ Անդրանիկ Տագէսեան, Հայկազեան համալսարանի հրատարակչութիւն, Պէյրութ, 2026, 307 էջ (Մերձաւոր Արեւելքի արաբական 9 երկիրներու, Կիպրոսի, Յունաստանի ու Եթովպիոյ հայկական գաղութներուն յարաբերութիւնները տեղի վարչակարգերուն հետ, էջատակի յղումներ աղբիւրներուն, նշուած պետութիւններու քարտէսներու ցանկը) (անգլերէն): Հեղինակը գիրքը ձօնած է իր ծնողներուն՝ Ռոպերթ Պահման եւ Մահվազ Արմաճանիներուն։

– Գալուստեան Շնորհք պատրիարք, «Կորնթացիներին ուղղուած առաջին թղթի մեկնութիւն», արեւելահայերէնի փոխադրութիւնը՝ Մարգարիտա Խաչատրեանի, խմբագիր՝ Նարեկ սարկաւագ Գասպարեան, Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածինի հրատարակչութիւն, Վաղարշապատ, 2025, 624 էջ (14,9 x 20,7 սմ.) (արեւելահայերէնի եւ աբեղեանական գրելաձեւին վերածուած) (Շնորհք վրդ. Գալուստեանի՝ 2014-ին Սթանպուլի մէջ լոյս տեսած «Մեկնութիւն Թղթոյն առ Կորնթացիս» ուսումնասիրութեան արեւելահայերէն վերատպութիւնը): Հրատարակուած է Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածինի հրատարակչական խորհուրդին երաշխաւորութեամբ։

– Զուլամեան-Օհանեան Կուսթաւօ Անխել (Zulamian Ohanian Gustavo Angel), «Ուրուկուէյի Հայ ազգային կեդրոնի Ներսէսեան կրթարան (1935-1967)» (El Colegio Nersesian del Centro Nacional Armenio de Uruguay (1935-1967)), Մոնթէվիտէօ, 3 մարտ 2026, 350 էջ (19 x 27 սմ.) (դպրոցին պատմութիւնը) (սպաներէն):

– Համաստեղ, «Աղօթարան», արեւելահայերէնի փոխադրութիւնը՝ Նարեկ սարկաւագ Գասպարեանի, «Տիգրան Մեծ» հրատարակչութիւն, Երեւան, 2025, 56 էջ (14,5 x 20 սմ.) (արեւելահայերէնի եւ աբեղեանական գրելաձեւին վերածուած) (տպուած է Համաստեղի լուսանկարը): Գրքոյկը նուիրուած է Համաստեղի (1895-1966) ծննդեան 130-ամեակին։

– Հեզեման Միքայէլ (Mesemann Michael), «Հայոց ցեղասպանութիւնը», գերմաներէնէ թարգմանեց Վահէ Զարգարեան, բնագրի հետ համեմատեց եւ ստուգեց՝ Աշոտ Հայրունի, Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածինի հրատարակչութիւն, Վաղարշապատ, ապրիլ 2026 (Վատիկանի գաղտնի արխիւէն 3000-է աւելի անտիպ փաստաթուղթերու, վկայութիւններու, նամակներու եւ հաշուետուութիւններու հիման վրայ 2015-ին գերմաներէն լոյս տեսած հատորին թարգմանութիւնը):

– Ճալլաթեան Կարէն, Ղազարեան Տիանա (Jallatyan Karen, Ghazaryan Diana, խմբագիրներ), համագործակցութեամբ Պալինթ Քովաչի (Bálint Kovács), «Յաւերժութեան արձանագրում – Սաղիմահայութեան սերտ կապը լուսանկարչութեան հետ» (Capturing Eternity: Jerusalem Armenian Enlightments with Photography), «Հարմաթան» (l’Harmattan) հրատարակչութիւն, Պուտափեշթի եւ Լայփցիկի համալսարաններու հրատարակութիւն, 9 ապրիլ 2026, 200 էջ (հայ եւ օտար հեղինակներու ուսումնասիրութիւններու ժողովածու, բազմաթիւ լուսանկարներ, սեպտեմբեր-հոկտեմբեր 2024-ին Պուտափեշթի մէջ կայացած համանուն ցուցահանդէսի նիւթերուն ցանկը) (անգլերէն):

– Մակարեան Ասատուր Յ., «Յուշագիրք Թրակիոյ եւ Մակեդոնիոյ հայ գաղութներու», «Սթամուլիս» հրատարակչութիւն, Աթէնք, 2025 (1929-ին Սելանիկի մէջ հայերէնով լոյս տեսած աշխատութեան թարգմանութիւնը) (յունարէն):

– Մարութեան Յարութիւն, «Ոգեկոչելով Հայկական ցեղասպանութիւնը», Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի հրատարակչութիւն, Երեւան, 2025, 408 էջ (16,5 x 24 սմ.) (160 մեծ մասամբ գունաւոր լուսանկարներ):

– Մարութեան Յարութիւն (Marutyan Harutyun), «Ոգեկոչելով Հայկական ցեղասպանութիւնը» (Commemorating the Armenian Genocide), «Հայերը արդի եւ վաղ արդի աշխարհին մէջ» մատենաշար, մատենաշարի խմբագիր՝ Պետրոս Տէր Մաթոսեան, I. B. Tauris/Bloomsbury հրատարակչութիւն, Լոնտոն, 2026, xviii + 278 էջ (15,1 x 22,7 սմ.) (2025-ին Երեւանի մէջ լոյս տեսած հատորին թարգմանութիւնը, 29 լուսանկար) (անգլերէն)։

Պատրաստեց

Գէորգ Նաթալի (Եազըճեան)