Ղարիբջանյան գյուղը գտնվում է մարզկենտրոն Գյումրիից 6 կմ հարավ-արևմուտք, Շիրակի դաշտում, Ախուրյան գետի ձախ ափից ոչ հեռու, մեղմաթեք հարթավայրում՝ ծովի մակարդակից 1472 մետր բարձրության վրա։
Սահմանակից է Ոսկեհասկ, Ախուրիկ, Գետք և Ազատան գյուղերին:
Ղարիբջանյանը ունեցել է Ալեքսանդրովկա, Ղարաքիլիսա Թազա, Ղարաքիլիսա Նոր, Ղարաքիլիսա Ռսի անվանումները։
Ղարիբջանյան է վերանվանվել 1935 թ-ին՝ ի պատիվ բոլշևիկ Բագրատ Ղարիբջանյանի, ով սպանվել է 1920 թվականին՝ մայիսյան ապստամբության ճնշումից հետո:
Այսօր գյուղի բնակչությունը 1000-ից պակաս է:
Նախախորհրդային և խորհրդային շրջանում, մինչև 1950 թվականը, Հայաստանում Ղարաքիլիսա անունով մի քանի բնակավայր է եղել:
Որպեսզի շփոթ չլինի, ներկայացնենք դրանք՝ նշելով նաև այսօրվա անունները.
Ղարաքիլիսա – Հարթավան, Ապարանի շրջանում,
Ղարաքիլիսա Թուրքի – Ախուրիկ, Ախուրյանի շրջանում,
Ղարաքիլիսա Մեծ – Կիրովական, ապա՝ Վանաձոր,
Ղարաքիլիսա Փոքր– Ազատան, Ախուրյանի շրջանում,
Ղարաքիլիսա 3-րդ – Ձորաշեն, Ղուկասյանի, այսօր՝ Աշոցքի շրջանում:
Շիրակի մարզի Ղարիբջանյան (Ալեքսանդրովկա, Ղարաքիլիսա Ռսի) գյուղի բնակչության մասին առաջին անգամ տվյալ նշվում է 20-րդ դարի սկզբին:
Գյուղի բնակչությունը (աղբյուրը՝ Զավեն Կորկոտյան, “Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)”, ըստ տարիների, եղել է հետևյալը.
1904 թվական – 202 հոգի
1914 թվական – 248 հոգի, ըստ Կովկասյան օրացույցի
1914 թվական – 222 հոգի, ըստ արխիվային տվյալների
1916 թվական – 253 հոգի
1919 թվական – 836 հոգի
1922 թվական – 232 հոգի, բոլորը՝ հայ
1926 թվական – 345 հոգի (ԽՍՀՄ առաջին մարդահամար), որից 344-ը՝ հայ, 1-ը՝ ռուս
1931 թվական – 508 հոգի, բոլորը՝ հայ:
Խորհրդային տարիներին Ղարիբջանյանը ունեցել է.
1939 թվական – 539 հոգի
1959 թվական – 667 հոգի
1970 թվական – 674 հոգի
1979 թվական – 595 հոգի
1989 թվական – 954 հոգի:
Ախուրյանի շրջանը (մինչև 1945-ը՝ Դուզքենդի շրջան), կազմավորվել է 1937 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, տարածությունը՝ 576 քառ. կմ։
Պատրաստեց Թաթուլ Հակոբյանը
Կարդալ և դիտել նաև՝
https://www.aniarc.am/2021/10/25/akhurian-region-population-1831-korkotian/
