Հայաստանի պատմության մեջ առաջին օրենսդիր մարմինը՝ պառլամենտը, ձևավորվել է 1918 թվականի ամռանը՝ Հանրապետության հռչակումից երկու ամիս անց: Դա նաև անկախ Հայաստանի պատմության մեջ միակ օրենսդիր մարմինն էր, որ ձևավորվել է ոչ թե ընտրությունների, այլ քաղաքական պայմանավորվածության արդյունքում:
Առաջին խորհրդարանը, որը կրում էր Խորհուրդ անունը, ձևավորվեց Հայոց Ազգային խորհրդի անդամների եռապատկումով, ինչպես նաև 6 մուսուլմանների ու մեկական ռուսի և եզդու ներգրավումով, ընդամենը՝ 46 պատգամավոր, որից 38-ը՝ հայեր:
Մուսուլման պատգամավորներն էին․
Սեյիդ-Ռիզա Միր-Բաբաև
Միրզա Ջաբար Մամեդով
Ախպեր աղա Իսմայիլով
Միր-Բաղիր Միր-Բաբաև
Մամեդ բեկ Մամեդբեկով
Ասադ բեկ Աղաբաբբեկով
Ռուս պատգամավորն էր․
Իվան Իվանովիչ Զորին
Եզդի պատգամավորն էր․
Յուսուֆ բեկ Թեյմուրով
Աղբյուրը՝ «Զանգ», 4 օգոստոսի, 1918թ, թիվ 42, «Հայաստանի անկախության հռչակումը և իշխանության կենտրոնական մարմինների ձևավորումը» (1918թ․ մայիս-հուլիս), փաստաթղթերի և նյութերի ժողովածու, կամող՝ Համո Սուքիասյան, ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտ, Հայաստանի ազգային արխիվ, Երևան, 2009
Կարդալ նաև՝
https://www.aniarc.am/2017/08/01/armenia-parliament-1918/
https://www.aniarc.am/2017/08/01/avetik-sahakyan-1918-august-1-speech/
